ريزش نيروهايي كه زماني در خانواده انقلاب تعريف شده و از نظر مواضع و عملكرد همسوي با حركت عمومي انقلاب اسلامي بوده و بر همين اساس، در پست ها و مسئوليت هاي مختلف ايفاي نقش مي كردند، از جمله موضوعات مهم مورد توجه است. در نقطه مقابل اين ريزش ها، رويش هاي انقلاب و همراهان جديد مطرح است. رويش هايي كه جايگزين ريزش ها گشته و حركت انقلاب و پويايي آن را تداوم مي بخشند، ريزش ها همواره براي نيروهاي دلسوز انقلاب توليد نگراني و دغدغه كرده و رويش ها براي آنان اميدآفرين است.
     

مقدمه:

پيرامون انقلاب اسلامي موضوعات مختلفي طي سال هاي اخير در كانون توجه صاحب نظران قرار گرفته است. ريزش نيروهايي كه زماني در خانواده انقلاب تعريف شده و از نظر مواضع و عملكرد همسوي با حركت عمومي انقلاب اسلامي بوده و بر همين اساس، در پست ها و مسئوليت هاي مختلف ايفاي نقش مي كردند، از جمله موضوعات مهم مورد توجه است. در نقطه مقابل اين ريزش ها، رويش هاي انقلاب و همراهان جديد مطرح است. رويش هايي كه جايگزين ريزش ها گشته و حركت انقلاب و پويايي آن را تداوم مي بخشند، ريزش ها همواره براي نيروهاي دلسوز انقلاب توليد نگراني و دغدغه كرده و رويش ها براي آنان اميدآفرين است. به دليل اهميت اين موضوع ريزش ها و رويش هاي انقلاب اسلامي را به اختصار بررسي مي كنيم.

ريزش و رويش از نظر مفهومي

رها شدن، جدا شدن، كنده شدن و افتادن اجزا از يك كل را ريزش گويند. جوانه زدن، نو شدن و زايش اجزاي جديد براي يك كل را نيز رويش گويند. از نظر اصطلاحي، فاصله گرفتن و جدا شدن افرادي كه به عنوان ياران انقلاب به شمار آمده و با اين فاصله گرفتن از صف انقلابيون جدا گشته و بي تفاوت شده و يا به صف مخالفين يا معاندين مي پيوندند را ريزش هاي انقلاب گويند. افرادي كه انقلاب را درك نكرده و به عنوان نسل هاي دوم و سوم به شمار مي آيند و يا افرادي كه در مقطع پيروزي انقلاب همراه با انقلاب نبوده و با تحولات فكري و روحي به ياران وفادار انقلاب تبديل مي شوند، رويش هاي انقلاب گويند.

ريزش‌ها و رويش‌ها امري طبيعي است

ريزش و رويش در طبيعت يك امر طبيعي است. جوامع انساني و حركات تكاملي در تاريخ بشر از اين امر طبيعي مستثني نمي باشد. در فصل هاي پاييز و زمستان، دوره برگ ريزان درختان فرا مي رسد و با آغاز بهار رويش هاي جديد، جان تازه اي به درختان مي دهد. هر ريزشي، مقدمه اي براي يك رويش است. ريزش برگ درختان در فصل پاييز به معناي مرگ درخت نمي باشد. اين درخت زنده است و رويش هاي بهاري نشان بزرگي از اين زندگي است. برگ و بار عوض شدن براي درخت و حيات آن مشكلي ايجاد نمي كند. آن قطع شدن ريشه ها و آسيب ديدن تنه درخت است كه مي تواند به نابودي آن منجر گردد. در اين صورت ريزش و رويش بار و برگ ها را نه تنها نگران كننده ارزيابي نمي كنند، بلكه آن را نشانه رشد و بالندگي مي دانند.

ريزش و رويش در انقلاب‌ها

انقلاب ها با هر عنوان و ماهيتي همراهان، ياران و اصحابي دارند. برخي از اين همراهان و ياران انقلاب در مسير حركت به سمت آرمان هاي آن، عزم و اراده را از دست داده و با خستگي از تداوم حركت انقلابي بازمانده و يا با تغيير آرا و انديشه ها مسير خود را از انقلاب جدا مي كنند. حركت در مسير آرمان هاي يك انقلاب و تلاش براي تحقق اهداف يك انقلاب، همانند حركت گروهي براي فتح قله اي مرتفع است. در ابتداي حركت جمعي براي فتح قله، بسياري ممكن است همراه شوند و كارواني به راه افتد، اما در بين راه اين كاروان به تدريج دچار ريزش مي شود. راحت طلبي ، خستگي و از دست دادن انگيزه مي تواند دليل اين ريزش ها باشد. كساني در نهايت به قله خواهند رسيد كه در مسير پرفراز و نشيب و در هنگامه عبور از صخره ها و سنگلاخ ها و در سرماها و گرماها، خسته نشوند و در عزم و اراده آنان خللي ايجاد نگردد و هدف را گم نكنند. هر چند از حجم اوليه اين كاروان با افراد مشخص و معين ممكن است به تدريج نفراتي كاسته شوند، لكن نيروهايي تازه نفس و با همان انگيزه فتح قله در ادامه مسير به اين كاروان مي پيوندد و در نهايت به آن هدف موردنظر مي رسند. تمامي انقلاب ها، اين قبيل ريزش ها و رويش ها را دارند و گريزي از آن نيست و هرگاه ريزش هاي انقلاب با رويش هاي جديد همراه باشد، انقلاب از حركت باز نخواهد ايستاد.

ريزش‌ها و رويش‌ها در نهضت صدر اسلام

مطالعه عميق در تاريخ سياسي اسلام نشان مي دهد نهضت صدراسلام به ويژه بعد از دوران پيامبر (ص)، با ريزش هاي فراواني از ياران و اصحاب اين نهضت مواجه گرديد. افراد بسياري بودند كه در زمان حضرت رسول اكرم (ص)، در راه اسلام مجاهدت كرده و براي پيشبرد اسلام و تحقق حاكميت اسلامي زحمت هاي زيادي را كشيده و رنج هاي فراوان متحمل شدند، لكن در گذر زمان و حوادث روزگار از ادامه حركت در راستاي تحقق ارزش هاي جامعه اسلامي بازمانده و در مسير ديگري به حركت در آمدند. ريزش هاي نهضت صدر اسلام، كساني هستند كه از اسلام راستين فاصله گرفتند و خطوط انحرافي را پايه گذاري كردند. تاريخ اسامي فراواني از ريزش هاي نهضت صدر اسلام را به ثبت رسانده است. اين افراد همان كساني هستند كه با پيامبر و اسلام عزت، آبرو و قدرت يافتند و بعد از پيامبر (ص) به دليل عافيت طلبي، جاه طلبي و دنياگرايي ، از خط اصيل اسلام فاصله گرفتند و بعضاً به مقابله با اسلام راستين پرداختند. فتنه هاي دوران حضرت علي (ع) و امام حسن (ع) و امام حسين (ع) از نتايج مواضع و عملكرد همين ريزش هاي نهضت صدر اسلام است. طلحه و زبير از نمونه هاي برجسته اي هستند كه با جدا شدن از مسير اصلي و فتنه انگيزي و راه انداختن جنگ جمل مشكلاتي را براي حكومت حضرت علي (ع) به وجود آوردند. ريزش هاي سپاه حضرت علي (ع) در جنگ صفين موجب تحميل حكميت به سپاه اسلام و شخص آن حضرت گرديد. مجموعه اين ريزش ها خوارج را پديدار ساخت و جنگ نهروان شكل گرفت. دنياگرايي و بي بصيرتي آنچنان ريزش هايي را در جبهه اسلامي پديدار ساخت كه دوران امام حسن (ع) و امام حسين (ع) فتنه هايي گوناگون رخ نمود و در نهايت از بطن اين فتنه ها عاشوراي سال 61 هجري بيرون آمد. در كنار اين ريزش ها، رويش هايي وجود داشت و زنده بودن اسلام نتيجه همين رويش هاي پي درپي در گذر زمان است.

ريزش‌ها و رويش‌ها در انقلاب اسلامي

انقلاب اسلامي ايران براساس قاعده طبيعي و سنت رايج همه نهضت ها و انقلاب ها، داراي ريزش ها و رويش ها بوده و اين روند همچنان ادامه دارد. انقلاب اسلامي، انقلاب ارزش ها بوده و آرمان هاي اين انقلاب برگرفته از آموزه هاي ديني است. تحقق حاكميت الهي، اجراي شريعت، اجراي عدالت، بسترسازي براي رشد، تعالي و سعادت تمامي انسان ها، مبارزه با استكبار، ظلم و ستم، حمايت از محرومان و مستضعفان عالم، همگي آرمان ها و اهداف انقلاب اسلامي است. اين انقلاب بزرگ داراي سه ركن اسلام، رهبري و مردم بود. توده هاي مردم از اقشار مختلف با تأسي به حضرت امام خميني (ره) و براساس تعاليم اسلامي با شعار استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي قيام كردند و انقلاب اسلامي را به پيروزي رساندند. با گذشت زمان افراد و گروه هايي مشاهده مي شوند كه از همراهي با امام (ره)، توده هاي مردم و اسلام اصيل و ناب باز مي مانند. اين افراد از كاروان انقلاب فاصله گرفته و دچار ريزش مي شوند. ريزش هاي انقلاب اسلامي از نظر فردي و جمعي را به دو دسته مي توان تقسيم كرد.

1- كساني كه تا بن دندان به اسلام و نظام ديني و ولايت فقيه اعتقاد نداشته و با استقرار جمهوري اسلامي با محوريت ولايت فقيه به تدريج از نظام اسلامي و كاروان انقلاب فاصله گرفتند. در بين اين افراد، فرصت طلباني هم يافت مي شوند كه خود را انقلابي نما جلوه داده تا با نشستن بر سر سفره انقلاب به دنياي خود برسند. اين افراد پس از سوءاستفاده ها در مسير ديگري به حركت در مي آيند كه از آنها نمي توان با عنوان ريزش هاي انقلاب نام برد، چرا كه اساساً آنها از اول انقلابي نبوده اند.

2- برخي از ريزش هاي انقلاب، كساني هستند كه به انقلاب، اسلام و امام (ره) اعتقاد داشته ، لكن به دليل برخي از ضعف هاي نفساني و شرايط اجتماعي و سياسي به مرور زمان از آن آرمان ها، انگيزه ها و روحيه انقلابي فاصله مي گيرند. برخي دچار عافيت طلبي و دنياگرايي شده و برخي تحت تأثير افكار و انديشه هاي ديگران و زد و بندهاي سياسي، از مسير اصلي انقلاب فاصله مي گيرند. سلامت انقلاب اسلامي و پويايي آن با راهبري ولايت فقيه و پشتيباني توده هاي مردم، هر از چندي ناخالصي ها را دور ريخته و از گردونه خارج مي كند. انقلاب اسلامي دركنار ريزش هاي خود، آنچنان داراي رويش بوده و نسل هاي دوم و سوم را به خود جذب كرده و همراه ساخته كه اميد به آينده را دو چندان نموده است. رهبر معظم انقلاب اسلامي چندي قبل با اشاره به ريزش هاي انقلاب فرمودند، در كنار اين ريزش ها، دو برابر رويش داشته ايم.

چرا انقلاب اسلامي ريزش دارد؟

چرا انقلاب دچار ريزش نيرو مي شود، آيا مي توان از اين ريزش ها جلوگيري كرد؟ بديهي است كه ريزش هاي انقلاب يك خسارت است و براي حفظ نيروهاي انقلابي در مسير اصلي بايد تلاش كرد، اما اگر افرادي به خاطر هوا و هوس ها، نفسانيات، قدرت طلبي ها، شهوت راني ها و عافيت طلبي ها، از مسير انقلاب خارج شدند، آيا مقصر و عامل اين ريزش ها و سقوط افراد رهبران انقلابند يا خود اين افراد به دليل ضعف اراده و ايمان ضعيف، گرفتار وسوسه هاي شيطاني شده و خود از قطار انقلاب پياده شدند. اساساً افرادي كه دچار انحراف و فساد مي شوند، بايد از قطار انقلاب پياده شوند و پويايي و سلامت انقلاب در همين پياده كردن افراد منحرف و فاسد از قطار انقلاب است. مقام معظم رهبري در همين راستا مي فرمايند:«انقلاب زنده است، اين اصول زنده است. هيچ مانعي ندارد كه برگ و بار عوض شود. خزان هايي در راه است؛ اين يك حركت طبيعي است براي موجودات زنده عالم. هميشه ريزش و رويش وجود دارد؛ مهم اين است كه در كنار ريزش، رويش هم وجود داشته باشد و امروز اين جور است. بحمدالله انقلاب علي رغم همه تبليغات، همه تخريب ها، همه ضربه ها، همه تهاجم هاي از اطراف و اكناف، تهاجم سياسي، تهاجم اقتصادي، پيشرفت كرده، اين انقلاب زنده ، با نشاط و مشغول پيشرفت است.»

ريزش‌ها عامل فتنه اخير در انقلاب

فتنه عميق ايجاد شده در ماه هاي اخير، محصول پيوند ريزش هاي انقلاب با دشمنان شناسنامه دار جمهوري اسلامي است. اكنون در برابر انقلاب و نظام مقدس جمهوري اسلامي، جبهه اي مثلث گونه صف آرايي كرده است. يك ضلع اين مثلث دشمنان اصلي با محوريت آمريكايي ها، صهيونيست ها و متحدين اروپايي و منطقه اي آنها هستند. ضلع ديگر را تمامي نيروها و جريان هاي ضد انقلاب شامل سلطنت طلبان، چپ گراهاي ماركسيست، منافقين، روشنفكران غرب گرا و وابسته به اجانب با عناويني چون ملي گرا، ليبرال، ملي- مذهبي تشكيل مي دهند، اما ضلع سوم اين مثلث را نيروهايي تشكيل مي دهند كه مي توان آنها را انقلابيون فرسوده و پشيمان از مبارزه و يا ريزش هاي انقلاب ناميد. در ميان اين نيروها كه زماني در كاروان و خانواده انقلاب به حساب مي آمدند افراد دانه درشت و دانه ريز قابل توجهي وجود دارند. همسويي و همراهي اين نيروها با دشمنان شناسنامه دار، دشمنان را به طمع انداخته است. نيروهاي خارج شده از مسير انقلاب به دليل سابقه و پيشينه انقلابي و در اختيار داشتن مسئوليت هاي كليدي در گذشته و همراهي با حضرت امام (ره)، مي توانند با ادعاهاي دروغين و پنهان نگهداشتن انحرافات خود، فتنه انگيزي نمايند. بر همين اساس است كه به دنبال فتنه هاي اخير، رهبر معظم انقلاب اسلامي بر موضوع بصيرت افزايي در جامعه پيش از گذشته تأكيد دارند.